Exploring the Blue – Over onderwijs als vertraging en vertrouwdheid in de stad

Geïnspireerd door Luka Bloom’s “Exploring the Blue”

“Every now and then we need / A moment to just breathe / Exploring the blue / In me and in you.”
— Luka Bloom

In een stad die nooit stilstaat, waar trams razen, schermen oplichten en studenten van ov naar college naar bijbaan haasten, is stilte zeldzaam geworden. Maar juist in die stedelijke hectiek studeren duizenden jonge mensen – in Amsterdam, in de Randstad – zoekend naar richting, naar toekomst, naar zichzelf. Wanneer Luka Bloom zingt over “exploring the blue”, gaat het over ruimte nemen. Voor rust. Voor diepte. Voor ontmoeting met jezelf en de ander. Het is precies datgene wat we studenten in het hbo zo hard gunnen: een plek waar ze op adem mogen komen, waar leren niet alleen cognitief is, maar ook menselijk en verbonden.

“Time is not my enemy / When I find the time to be.”

In het hbo spreken we vaak over effectiviteit, rendement, studievoortgang. Maar leren gebeurt niet in rechte lijnen. Zeker niet in Amsterdam, waar studenten leven tussen werelden, talen, verantwoordelijkheden. De hogeschool wordt dan meer dan een leerplek: ze wordt een rustpunt, een vertrouwde ruimte waar ruimte is om te ademen. Daarom wint het concept van de sticky campus aan belang: een campus waar studenten niet alleen zijn omdat ze moeten, maar omdat ze wíllen blijven. Waar ontmoeting vanzelf gebeurt. Waar stilte en gesprek, pauze en verdieping, naast elkaar kunnen bestaan. Waar je de ruimte voelt om, zoals Bloom het zegt, “just breathe.”

“In the silence I can hear / Something true, something clear.”

We weten dat studenten het meeste leren buiten het rooster om. In het informele gesprek na een moeilijke toets. In het samenwerken aan een project, of gewoon in de koffiehoek. Informeel leren is essentieel voor persoonlijke en professionele groei. Het is juist daar waar studenten oefenen met verantwoordelijkheid, communicatie, reflectie en veerkracht. Als hogeschool doen we er goed aan om die plekken en momenten serieus te nemen. Door ze actief te faciliteren — met open ruimtes, met aanwezigheid van docenten, met tijd en aandacht — maken we van leren een gedeelde reis in plaats van een individueel traject. En dan wordt “the blue” niet iets vaags, maar een voelbare realiteit van rust en diepgang. De druk op studenten is groot: prestatiedruk, financiële stress, sociale vergelijking. In dat landschap is het onze opdracht als hbo om ruimte te blijven bieden voor bezinning. Om te zeggen: je mag hier zoeken. Je mag hier stilstaan. Je mag hier falen en herstellen. Onderwijs wordt dan geen racebaan, maar een plek van ontwikkeling in de breedste zin. Een plek waar je leert met hoofd, hart en handen. En waar we de moed hebben om te zeggen dat tijd nemen óók productief is.

“You in your silence / Me in mine / And somewhere in between / A kind of light.”

Luka Bloom legt in zijn muziek vaak de nadruk op de kracht van aanwezigheid. Van luisteren, van naast iemand zitten, ook in stilte. Het is precies die houding die wij als docenten en begeleiders in het hbo mogen belichamen. Niet alles hoeft gezegd te worden. Soms is er alleen maar ruimte nodig. En aanwezigheid. Zo creëren we een omgeving waarin studenten niet alleen iets leren, maar ook íemand worden. Een plek waar ze mogen groeien, mogen vallen, en mogen thuiskomen in zichzelf. Dát is wat “exploring the blue” voor het onderwijs kan betekenen. Laten we daarom blijven bouwen aan hogescholen die aanvoelen als ademruimte te midden van de stad. Als plekken waar je even mag zijn. En misschien — heel even — iets van dat blauwe kunt aanraken.